Geçtiğimiz günlerde bir çocuk kaybolmuş ve sonrasında bir vatandaş tarafından bulunarak polise teslim edilmiştir. Olay kamuoyunu etkilemiş ve kayıp haberi, çocuğun bulunabilmesi amacıyla, çok sayıda kişi tarafından da sosyal medya platformlarında paylaşılmıştır.
Kayıp çocuk olaylarında, çocuğun bulunmasına yardımcı olmak amacıyla isminin ve fotoğrafının kamuoyuyla paylaşılması, olay anında gerekli ve anlamlı bir uygulamadır. Ancak çocuk bulunduktan sonra, söz konusu görsel ve kimlik bilgileri artık kamusal yarar niteliğini yitirmekte; bu bilgilerin dijital mecralarda kalmaya devam etmesi ise çocuğun psikolojik sağlığı ve özel hayatı açısından olumsuz etkiler doğurabilmektedir.
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 3. maddesinde açıkça tanımlandığı, Basın Meslek İlkeleri ve Medya Etik Kuralları tarafından da çerçevelendiği üzere, çocuklarla ilgili haberlerde çocuğun üstün yararı esas alınmalı ve tüm hakları korunmalıdır.
Bu bağlamda, kayıp çocuk haberlerinde çocuğun bulunmasının ardından kişisel bilgilerinin dijital ortamda erişilebilir kalması, çocuğu sosyal çevresinde dezavantajlı konuma sokabileceği gibi (örneğin etiketlenme vb.), gelecekteki sosyal yaşamı, mahremiyeti ve ruhsal bütünlüğü açısından da sakıncalıdır.
Bu nedenle, çocuk bulunduktan sonra yapılan haberlerde isim, fotoğraf, adres ve benzeri kişisel bilgilerin kaldırılması ya da anonimleştirilmesi; hem çocuğun üstün yararı hem de özel hayatın gizliliği açısından hayati önem taşımaktadır.Medya organlarının ilgili haber içeriklerini güncellemesi, isim ve fotoğrafları yayından kaldırması hem etik hem de hukuki bir sorumluluktur.
Basın özgürlüğü, kamusal yarar ve çocuğun üstün yararı arasında kurulacak hassas denge, medyamızın güvenilirliğini ve toplumsal sorumluluğunu güçlendirecektir. Haber ve görsellerin bireyler tarafından da paylaşılması, toplumsal duyarlılık ve sorumluluk bilincini gerekli kılmaktadır. Bu nedenle, çocuğun güvenliği ve üstün yararı gözetilerek sosyal medya mecralarında kayıp çocukla ilgili paylaşımların kaldırılması büyük önem taşımaktadır.
Medya Etik Kurulu olarak, tüm yayıncı kuruluşlara ve bireylere bu konuda sorumluluk alma ve hassasiyet gösterme çağrısında bulunuyoruz.