Psikiyatri Uzmanı Dr. Neriman Fidanlı tarafından Medya Etik Kurulu’na yapılan başvuru üzerine, Özgür Gazete’de dün yayımlanan ve kamu hastanesinde meydana gelen bir olaya ilişkin haber medya etiği ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Kurulumuz tarafından yapılan incelemede, söz konusu haberin kamu hizmeti sunan bir kurumda meydana gelen ve kamuoyunda güvenlik, gözetim ve kurumsal sorumluluk tartışmalarını gündeme getiren bir olayla ilgili olduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle haberin belirgin bir haber değeri ve kamu yararı taşıdığı sonucuna varılmıştır.
Yapılan değerlendirmede, haberde intihar yöntemine ilişkin ayrıntılı bilgi verilmediği, olayın özendirici veya taklit davranışları teşvik edici bir biçimde sunulmadığı ve etik ihlal oluşturduğuna ilişkin herhangi bir gerekçe bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenle başvuruya konu haber bakımından medya etiği ihlali tespit edilmediği yönünde Kurul üyeleri arasında görüş birliğine varılmıştır.
Kurulumuzun değerlendirmesinin ardından başvuru sahibi Psikiyatri Uzmanı Dr. Neriman Fidanlı tarafından iletilen görüşler de dikkatle incelenmiştir. Dr. Fidanlı’nın, intihar haberlerinin toplum ruh sağlığı üzerindeki olası etkilerine, ruhsal hastalıklara yönelik damgalanma riskine ve intihar davranışlarının haberleştirilmesindeki bilimsel hassasiyetlere ilişkin değerlendirmeleri önemli ve dikkate değer bulunmuştur.
Medya Etik Kurulu, söz konusu başvuruda olduğu gibi kamu yararı taşıyan olayların haberleştirilmesinin basının temel görevlerinden biri olduğunu kabul etmektedir. Bununla birlikte, intihar vakalarının haberleştirilmesinin diğer birçok haber türünden daha yüksek bir etik sorumluluk gerektirdiği de açıktır. Bu nedenle Kurulumuz, somut olaydan bağımsız olarak tüm medya kuruluşlarına ve içerik üreticilerine şu hususları hatırlatmayı gerekli görmektedir:
Medya Etik Kurulu, intihar olaylarının sırf gerçekleşmiş olmalarının tek başına haber değeri oluşturmadığı görüşündedir. Bir olayın haberleştirilmesinde temel ölçüt kamu yararıdır. Bu nedenle intihar vakalarının haberleştirilip haberleştirilmeyeceği değerlendirilirken olayın kamusal sonuçları, toplumsal etkisi ve kamuoyunun bilgi edinme ihtiyacı birlikte ele alınmalıdır. Kamu yararı gerektirdiği durumlarda bu tür olaylar haberleştirilebilir, ancak rutin, tekrarlayıcı veya yalnızca merak duygusuna hitap eden içeriklerin yayımlanmasından kaçınılmalıdır. Haber değeri ile toplumsal etki arasındaki denge her somut olayda ayrıca gözetilmelidir.
İntihar haberlerinde yöntemin ayrıntılı biçimde anlatılması, olayın dramatize edilmesi, sansasyonel başlıkların kullanılması, durumun romantize edilmesi veya kişiyi kahramanlaştıran bir anlatı kurulması etik açıdan sakıncalıdır. Gazetecilik Meslek İlkeleri’nin intihar haberlerine ilişkin hükümleri bu konuda açık bir yol gösterici niteliğindedir.
Ayrıca ruh sağlığı ile ilgili haberlerde toplumda var olan önyargı ve damgalanmanın güçlendirilmemesine özen gösterilmelidir. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi kadar, tedaviye ihtiyaç duyan bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini olumsuz etkileyebilecek yayınlardan kaçınılması da önemli bir toplumsal sorumluluktur.
Kurulumuz, basının kamuoyunu bilgilendirme görevi ile toplum sağlığının korunmasına yönelik sorumluluğu arasında kurulacak hassas dengenin, etik gazeteciliğin temel unsurlarından biri olduğuna inanmaktadır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Medya Etik Kurulu